W dzisiejszej, trudnej sytuacji spowodowanej pandemią, jaka ma miejsce w kraju i na świecie, coraz więcej przedsiębiorców zostaje zmuszona do podejmowania radykalnych kroków i decyzji. Jak podała Agencja Informacyjna Polska Press, tylko w marcu tego roku, do rejestru Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej złożono łącznie 58,7 tys. wniosków dotyczących zawieszenia i likwidacji działalności gospodarczej. Wiele wskazuje na to, że w kwietniu ta liczba będzie jeszcze wyższa!

We wpisie nie będziemy skupiać się jednak na genezie problemu. Zwłaszcza, że czynników mających wpływ na obecną sytuację gospodarczą i ekonomiczną jest bardzo duża, a każdy przypadek firmy jest inny i należałoby go rozpatrywać bardziej indywidualnie. Dziś chcemy opowiedzieć Wam o restrukturyzacji w firmie i tym samym przedstawić alternatywę, która może być wartościowa w czasie kryzysu. Na ile wartościowa? To pozostawiamy już Waszej ocenie.

 

 

Restrukturyzacja co to jest?

 

 

Zacznijmy od podstaw. Restrukturyzacja, zgodnie z definicją, to gwałtowne zmiany w aktywach, pasywach lub organizacji przedsiębiorstwa. Ogólna definicja brzmi prosto, natomiast w rzeczywistości to bardzo złożone pojęcie. Sprowadza się bowiem do istotnych zmian w strukturze firmy i zawiera w sobie szereg poszczególnych procesów. Wszystkie natomiast prowadzą do jednego głównego celu – wyciągnięcia firmy z kłopotów finansowych (najczęściej związanych z utrzymaniem płynności finansowej). Celem restrukturyzacji jest stworzenie przesłanek do wzrostu wartości przedsiębiorstwa, pewnego rodzaju transformacja firmy, która ma służyć jej przetrwaniu i uniknięcia likwidacji. Postępowanie restrukturyzacyjne wobec przedsiębiorców reguluje ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2019 r. poz. 243).

 

Dlaczego warto skorzystać z restrukturyzacji? Powodów dla których przedsiębiorcy decydują się na ten krok jest zazwyczaj kilka. Wydaje się, że najważniejszy z nich, to po prosty szukanie dla swojego przedsiębiorstwa drugiej szansy. Do tego potrzeba usprawnienia funkcjonowania firmy, odzyskanie płynności finansowej, spłatę wierzytelności. To pomaga przeciwdziałać zatorom finansowym, o których niedawno wspominaliśmy na blogu. Argumentem przemawiającym za tym rozwiązaniem jest też szybkość procedowania. Restrukturyzacja, co do zasady, powinna przywrócić przedsiębiorcy płynność finansową i możliwość uregulowania zobowiązań, a zatem z natury cechuje się sprawnością i pewnym uproszczeniem procedur.

 

Restrukturyzacja to proces dobrowolny, co również ma znaczenie. Dzięki temu staje się narzędziem, z którego można ale nie trzeba korzystać. Tak jak wspomnieliśmy we wstępie, kluczowe znaczenie ma indywidualna sytuacja przedsiębiorcy. Wybór narzędzia powinien zatem opierać się na indywidualnej ocenie problemu. Nie zawsze i nie w każdym przypadku będzie to najlepsze wyjście z trudnej sytuacji. Dobrze natomiast pomyśleć o tym zanim dojdzie do poważniejszej sytuacji, upadłości, a środki przewidziane w prawie staną się zdecydowanie bardziej inwazyjne. Inną zaletą restrukturyzacji jest też elastyczność w wyborze odpowiedniej formy prowadzenia postępowania. Ustawa wymienia 4 rodzaje: postępowanie o zatwierdzenie układu, przyspieszone postępowanie układowe, postępowanie układowe oraz postępowanie sanacyjne, poniżej opiszemy krótko każdy z nich.

 

 

Jak przeprowadzić restrukturyzację w firmie?

 

 

Restrukturyzacja jest szansą na zawarcie porozumienia z wierzycielami. Zwłaszcza z tymi, których roszczenia stały się wymagalne, a aktywa firmy nie pozwalają ich zaspokoić. To ważne zwłaszcza teraz, gdy przez pandemię koronawirusa coraz więcej firm ma z tym problem i nie wiadomo kiedy sytuacja się unormuje. Kryzys spowodowany pandemią, lockdown’em i spowolnieniem gospodarczym, może okazać się zabójczy dla części przedsiębiorców. Warto zatem przyjrzeć się jakie mamy możliwości zanim jeszcze sytuacja stanie się dramatyczna i nie będziemy mieć alternatyw.

Tak jak wspomnieliśmy, ustawa przewiduje cztery tryby przeprowadzenia restrukturyzacji, w zależności od głębokości reform. Są to: postępowanie o zatwierdzenie układu, przyspieszone postępowanie układowe, postępowanie układowe oraz postępowanie sanacyjne.

 

Postępowanie o zatwierdzenie układu

 

Postępowanie o zatwierdzenie układu to rodzaj restrukturyzacji przeznaczony dla firm, których stopień problemów finansowych jest naruszony jedynie częściowo. Nie ma decydującego wpływu na stabilność całego przedsiębiorstwa. Ta forma restrukturyzacji jest chyba najmniej skomplikowana, najmniej sformalizowana, a przy tym najszybsza. Dlaczego? Między innymi dlatego, że udział sądu w sprawie jest ograniczony do minimum. Zgodnie z art. 3 ust. 2 prawa restrukturyzacyjnego, postępowanie o zatwierdzenie układu umożliwia zawarcie układu w wyniku samodzielnego zbierania głosów wierzycieli przez dłużnika bez udziału sądu. Jest możliwe gdy suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem nie przekracza 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem. W tym przypadku to na dłużniku spoczywa inicjatywa i obowiązek zawarcia umowy o sprawowanie nadzoru nad przebiegiem postępowania z nadzorcą układu oraz obowiązek ustalenia dnia układowego. Czym jest dzień układowy?

Dzień układowy to dzień, na który określa się uprawnienia wierzycieli do głosowania nad układem oraz skutki przyjętego układu. Wszystkie wierzytelności powstałe po tym dniu nie są objęte układem. Dzień ten musi przypadać nie wcześniej niż trzy miesiące i nie później niż dzień przed dniem złożenia wniosku o zatwierdzenie układu. Co ważne w trakcie postępowania o zatwierdzenie układu, przedsiębiorca nie traci władzy nad swoim przedsiębiorstwem. Mimo obecności nadzorcy (w oparciu o zawartą umowę) to pełni on bardziej rolę doradczą. Zmiana uprawnień nadzorcy pojawia się dopiero od wydania postanowienia w przedmiocie zatwierdzenia układu przez sąd, aż do czasu jego uprawomocnienia. W tym czasie to nadzorca sądowy wyraża zgodę na wszelkie czynności przekraczające zwykły zarząd dokonywane przez dłużnika. Ważną cechą postępowania o zatwierdzenie układu, jest fakt, że nie chroni ono przed postępowaniami egzekucyjnymi. Ta opcja pojawia się w zasadzie dopiero gdy oczekujemy na uprawomocnienie się postanowienia o zatwierdzeniu układu.

 

Przyspieszone postępowanie układowe

 

Ta forma postępowania restrukturyzacyjnego, która (jak nazwa wskazuje) charakteryzuje się głównie przyspieszeniem procedur. Zgodnie z art. 3 ust. 3 prawa restrukturyzacyjnego, przyspieszone postępowanie układowe umożliwia dłużnikowi zawarcie układu po sporządzeniu i zatwierdzeniu spisu wierzytelności w uproszczonym trybie. Może zostać przeprowadzone dokładnie tak jak w przypadku postępowania o zatwierdzenie układu. Dokładniej mówiąc, gdy suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem nie przekracza 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem. Na czym to polega?

Sąd wyznacza nadzorcę sądowego, który zawiadamia wierzycieli o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego. Kolejnym etapem jest sporządzenie i przełożenie komisarzowi sądowemu planów restrukturyzacyjnych. Wchodzi w to spis wierzytelności oraz spis wierzytelności spornych, musi tez udostępnić wgląd w pełną dokumentację firmy. Już samo otwarcie postępowania pozbawia dłużnika możliwości dokonywania czynności przekraczających zwykły zarząd. Sąd może także ustanowić zarządcę majątku dłużnika, czym odcina przedsiębiorcę od władzy i możliwości zarządzania firmą. Cały majątek dłużnika z dniem otwarcia postępowania, staje się masą układową.

Z jednej strony możliwości zarządzania przedsiębiorstwem są ograniczone, z drugiej strony dłużnik otrzymuje ochronę przed egzekucjami komorniczymi z mocy samego prawa, czyli inaczej niż w postępowaniu o zatwierdzeniu układu. Z chwilą otwarcia postępowania zawieszeniu ulegają postępowania egzekucyjne dotyczące wierzytelności objętej z mocy prawa układem, a wszczęcie egzekucji w stosunku do takiej wierzytelności po dniu otwarcia postępowania jest niemożliwe. W skrócie – ochrona dłużnika jest większa ale odbywa się kosztem zarządu nad majątkiem. Gdy układ zostanie rozpoznany i zatwierdzony, po jego uprawomocnieniu się, nadzorca sądowy automatycznie staje się nadzorcą wykonania układu, który czuwa nad tym, aby postanowienia układowe były dotrzymane.

 

Pomoc w restrukturyzacji

 

Postępowanie układowe

 

Trzeci rodzaj postępowania restrukturyzacyjnego jest postępowanie układowe. Zakłada ono, że dłużnik pozostaje przy swoim majątku i może nim zarządzać. Robi to jednak pod czujnym okiem sądu (nadzorcy sądowego) i wierzycieli. Nadzorca sądowy będzie musiał wyrazić zgodę na wykonanie określonych czynności, które przekraczają zwykły zarząd. Dłużnik jest chroniony przez postępowaniem egzekucyjnym, natomiast w przypadku wierzycieli rzeczowych, egzekucja może być zawieszona maksymalnie na 3 miesiące. Po tym czasie wierzyciel rzeczowy może przeprowadzić postępowanie egzekucyjne, ale wyłącznie z przedmiotu, na którym posiada zabezpieczenie.

Postępowanie układowe, zgodnie z treścią art. 3 ust. 4 umożliwia dłużnikowi zawarcie układu po sporządzeniu i zatwierdzeniu spisu wierzytelności. To rozwiązanie często stosowane, gdy przedsiębiorcy pozostają w sporze z wierzycielami, stąd też obecność nadzorcy, o którym wspomnieliśmy. Warto wspomnieć, że postępowanie układowe jest możliwe, gdy suma wierzytelności spornych jest większa niż 15% sumy wszystkich uprawniających do głosowania nad układem. W przeciwieństwie do wcześniej opisanych form restrukturyzacji, to postępowanie charakteryzuje długim czasem rozpatrywania. Między innymi dlatego, że sąd musi rozpatrzeć sprzeciwy do spisu wierzytelności, co niestety jest czasochłonne. Podobnie jak w przyspieszonym postępowaniu, jeśli wierzyciele przyjmą propozycje dłużnika, a układ zostanie zatwierdzony przez sąd, można przystąpić do wykonania układu nad którym czuwa nadzorca sądowy.

 

Postępowanie sanacyjne

 

To ostatnia z form postępowania restrukturyzacyjnego i przy okazji najbardziej inwazyjna. Cechuje ją mocna ingerencja podmiotów trzecich w strukturę firmy. Sprowadza się to do przeprowadzenia szczegółowego audytu i analizy organizacji, poszczególnych procesów, kontraktów, majątku i oczywiście zobowiązań. Zgodnie z art. 3 ust. 5 postępowanie sanacyjne umożliwia dłużnikowi przeprowadzenie działań sanacyjnych oraz zawarcie układu po sporządzeniu i zatwierdzeniu spisu wierzytelności.

Postępowanie sanacyjne nie dość, że przewiduje restrukturyzację zadłużenia w ramach zawarcia układu, to jeszcze pozwala na podjęcie działań naprawczych wobec przedsiębiorstwa, w większym zakresie niż w przy pozostałych formach. Dobra wiadomość jest taka, że postępowanie sanacyjne chroni w pełni majątek dłużnika (nawet ten zabezpieczony rzeczowo). Zła wiadomość jest taka, że tracimy nad nim władzę. Całe mienie staje się masą sanacyjną, którą zarządza osoba wyznaczona przez sąd. Zarządca ten posiada szereg uprawnień, w tym do odstępowania od umów, do dokonywania redukcji zatrudnienia, czy do zbywania majątku zbędnego. Podstawą działań jest plan restrukturyzacyjny sporządzany przez zarządcę. Można powiedzieć, że postępowanie sanacyjne łączy elementy postępowania restrukturyzacyjnego i upadłościowego, natomiast jego cel nadal pozostaje niezmienny i taki sam jak w przypadku pozostałych postępowań.

 

Mamy świadomość, że restrukturyzacja jest trudnym procesem dla wielu przedsiębiorców. Natomiast często bywa najlepszym z najgorszych rozwiązań. Jeśli wahacie się, nie jesteście przekonani czy w Waszym przypadku będzie to dobre rozwiązanie i jak je zorganizować, skontaktujcie się z nami! Nie tylko doradzimy Wam najlepszą drogę, ale też przejdziemy ją wspólnie z Wami. Opiszcie w skrócie swoją sytuację, zostawcie do siebie kontakt zwrotny i wspólnie opracujmy plan naprawczy. Posiadamy nie tylko niezbędną wiedzę i doświadczenie w przeprowadzaniu restrukturyzacji, ale też odpowiednie podejście, które w skrócie sprowadza się do tego, że lepsza jest trudna prawda, niż łatwe kłamstwo.

Możecie liczyć na nasze zaangażowanie, szczerość i profesjonalizm. Napiszcie maila na biuro@nowak-partners.pl i porozmawiajmy o szczegółach!