Podział majątku po rozwodzie niestety nie należy często do łatwych i krótkich procesów. Jak będziecie mogli się przekonać czytając dzisiejszy artykuł, jest to zależne od kilku czynników. Między innymi od wzajemnych stosunków obu stron. Jeśli małżeństwo po rozwodzie jest w stanie się porozumieć w sprawie majątku, wystarczy wizyta u notariusza. To najprostsze rozwiązanie. Jak pokazuje jednak nasze doświadczenie, takie sytuacje są rzadziej spotykane. Najczęściej obie strony są skonfliktowane, a sprawa trafia do sądu. Przygotowaliśmy dla Was kilka ważnych informacji i praktycznych wskazówek, które pomogą Wam lepiej to zrozumieć i zaplanować.

 

Zanim dojdzie do podziału majątku

 

Zanim podejmiecie decyzję o podziale majątku, warto usystematyzować pewne informacje i pojęcia, ważne w tym kontekście. Jednym z pierwszych pojęć jest wspólność majątkowa. To jeden z ustrojów majątkowych między małżonkami powstający z mocy ustawy (z chwilą zawarcia związku małżeńskiego). Oczywiście stosowane są niekiedy umowy wyłączające przed ślubem taką wspólność. Aby móc podzielić majątek małżonków konieczne jest wyjście z ustroju wspólnoty, co zazwyczaj następuje z chwilą uprawomocnienia się wyroku sądowego. To co jest charakterystyczne i ważne w kontekście podziału majątku to fakt, że przy wspólności majątkowej rozróżnia się 3 masy spadkowe: majątek wspólny, majątek osobisty małżonki i męża.

W skład majątku wspólnego wchodzą przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólnoty majątkowej przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. A czym jest majątek osobisty? To przedmioty majątku, które zostały nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej, jak również przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę. To też przedmioty majątkowe służące do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków, prawa niezbywalne, przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. To też wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków, środki zyskane z tytułu nagrody za osiągnięcia i prawa autorskiej itd.

 

Rozdzielność majątkowa małżonków

 

Podziału majątku, tak jak wspominaliśmy we wstępie, można uniknąć spisując umowę, która potocznie określana jest jako intercyza. Taką możliwość przewiduje art. 47 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego. Zgodnie z nim, małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową małżeńską rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa).

W skrócie polega na tym, że małżonkowie samodzielnie dysponują swoimi majątkami odrębnymi. Majątek wspólny nie powstaje. Co ważne, umowa taka nie wpływa na dziedziczenie. Nie wpływa też na odpowiedzialność małżonka za długi powstałe przed jej podpisaniem oraz w przypadku niepoinformowania wierzycieli o istnieniu rozdzielności majątkowej między małżonkami.

Przy podziale majątku ważnym terminem jest surogacja, czyli zastępowanie jednego składnika majątku osobistego innym. Na przykład gdy jeden z małżonków sprzedaje odziedziczone po zmarłym członku rodziny mieszkanie, a z uzyskanych środków kupuje inne.

 

Podział majątku

 

Jak dzielimy majątek?

 

Co do zasady uznaje się, że udziały w majątku wspólnym są równe. Natomiast na wniosek jednej ze stron, sąd może ustalić zupełnie inną wartość udziałów, nierówną. Możliwość nierównego podziału majątku dopuszcza art. 43 par. 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który stanowi, że z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Można zatem powiedzieć, że nierówny podział majątku może zostać zasądzony w momencie, gdy istnieje wyraźna dysproporcja w przyczynianiu się do powstania majątku wspólnego. Uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.

Co ważne, sąd ustalając nierówny podział majątku powinien działać na korzyść małżonka, który nie ponosi winy za trwały i zupełny rozkład małżeństwa. Znane są nam jednak różne przypadki. Każdy jest rozpatrywana indywidualnie, dlatego też tak ważna jest rola i obecność dobrego prawnika, który pomoże uzyskać w takim przypadku najkorzystniejszy podział.

 

Podział majątku wspólnego może nastąpić przez:

• podział w naturze
• przyznanie rzeczy jednemu z małżonków na wyłączną własność wraz z obowiązkiem spłaty na rzecz drugiego małżonka
• egzekucyjną sprzedaż rzeczy i podział sumy uzyskanej ze sprzedaży (najgorsza opcja)

 

Przy podziale uwzględnia się tzw. nakłady. Otóż każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może również żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny.

 

Sprawa o podział majątku – ile kosztuje?

 

Sąd jest jedyną drogą do podziału majątku w razie sporu małżonków. Pomaga rozpoznać co jest do podziału, jak podzielić istniejący majątek i jakiej jest wartości. Jednym z zadań sądu jest bardzo skrupulatna wycena wszystkich składników majątku. Od nieruchomości po samochody, meble, lokaty i papiery wartościowe. Najczęściej korzystając przy tym z opinii biegłego. Jak można się domyślać, jest to związane z dodatkowymi kosztami. Jeśli małżonka nie stać na dodatkowe wydatki, może wystąpić o zwolnienie z kosztów sądowych. Konieczne w takim przypadku będzie oświadczenie o stanie majątkowym. Takie oświadczenie można złożyć na każdym etapie postępowania. A skoro jesteśmy przy kosztach….

Składając do Sądu wniosek o podział majątku należy dołączyć do niego dowód uiszczenia opłaty sądowej, która wynosi 1000 zł. W przypadku zgodnego wniosku o podział majątku będzie to już dużo niższa kwota – 300 zł. Za zgodny wniosek uznaje się taki, w którym strony sporządziły plan spłaty, tj. osiągnęły porozumienie co do podziału majątku, składu majątku wspólnego oraz konkretnego sposobu podziału. Tak jak już nadmieniliśmy, ugoda i porozumienie dla obu stron jest korzystna, nie tylko skracając czas postępowania ale także jego koszty. Zwłaszcza, że koszty sądowe nie ograniczają się jedynie do opłaty wniosku, ale też do opłaty pracy biegłego sądowego, który pomoże wycenić majątek. W zależności od skali i charakteru pracy biegłego, może być to koszt od kilkuset złotych do kilku tysięcy (albo więcej!).

Do wspomnianych kosztów należy też doliczyć wynagrodzenie pełnomocnika. Szczegóły określa umowa, w której uwzględnia się między innymi rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz wymagany nakład pracy adwokata lub radcy prawnego. Podobnie jak kwestia opłaty za biegłego sądowego, mogą być to różne kwoty. Rozporządzenia w tej kwestii określają jedynie minimalne stawki wynagrodzenia adwokata i radcy prawnego.

 

Wynoszą one w zależności od wartości przedmiotu sprawy:

  • do 500 zł – 60 zł
  • powyżej 500 zł do 1500 zł – 180 zł
  • powyżej 1500 zł do 5000 zł – 600 zł
  • powyżej 5000 zł do 10 000 zł – 1200 zł
  • powyżej 10 000 zł do 50 000 zł – 2400 zł
  • powyżej 50 000 zł do 200 000 zł – 3600 zł
  • powyżej 200 000 zł – 7200 zł.

 

Z naszej strony chcemy podkreślić, że zawsze staramy się, aby koszty te mieściły się w Państwa realnych możliwościach finansowych. Staramy się podchodzić do tej kwestii ze zrozumieniem i wyczuciem, również stosując mniej konwencjonalne formy rozliczeń. Natomiast tak jak nadmieniliśmy, szczegóły ustalamy indywidualnie już w odniesieniu do konkretnej sprawy i sytuacji. Zachęcamy do kontaktu z naszym biurem, aby uzyskać więcej informacji!

 

 

Sprawa o podział majątku – ile trwa?

 

 

Niestety nie ma jednej właściwej odpowiedzi na to pytanie. Długość sprawy zależy od stopnia jej skomplikowania, od wielkości majątku i relacji między byłymi małżonkami. Jeśli obie strony są zgodne co do podziału majątku i jego poszczególnych składników, sprawa może zakończyć się na jednym lub kilku posiedzeniach sądu. Jeśli jednak między stronami jest konflikt i spór co do podziału, taka sprawa może ciągnąć się latami. Znane nam są przypadki, że sprawa o podział majątku trwała nawet ponad 10 lat. Paradoksalnie – im dłużej trwa, tym trudniej ustala się pewne fakty z przeszłości. Gdy dodamy do tego niekiedy rozległe terminy rozpraw, postępowanie może zabrać małżonkom więcej czasu niż samo małżeństwo.

Oczywiście na to ile trwa sprawa, ma też wpływ Wasz prawnik. Jego rozeznanie, zaangażowanie i kreatywność może zadecydować o tym, że podział zostanie sprawnie przeprowadzony, albo będzie ciągnął się w „nieskończoność”. Od doświadczenia i jakości działań prawnika, jak również od jakości zgromadzonych dowodów, będzie zależało na ile sprawnie uda się przeprowadzić postępowanie i czy będzie zakończone sukcesem. Taka sprawdzona i rzetelna opieka prawa będzie na wagę złota w przypadku sporu, ale też gdy okaże się, że małżonkowie są w stanie wypracować kompromis i ugodę. Prawnik dopilnuje wtedy, aby miała odpowiedni kształt i zapis. Jedną ze specjalizacji naszego biura są sprawy rozwodowe (również te bardziej skomplikowane!) jak i sprawy o podział majątku. Jeśli szukacie profesjonalnej opieki prawnej, w przystępnej cenie dopasowanej do Waszych możliwości, napiszcie lub zadzwońcie do nas i porozmawiajmy o szczegółach!

Zachęcamy też do lektury wcześniejszego wpisu dotyczącego pozwu o rozwód, w którym udostępniliśmy też darmowy wzór pozwu o rozwód, jak również naszego działu pomoc, gdzie znajdą Państwo również inne dokumenty do pobrania za darmo.