Podziału wspólnego majątku można dokonać na kilka sposobów – przed rozwodem, w jego trakcie, albo już po procesie rozwodowym. Nie zawsze też musi odbywać się przed sądem, zwłaszcza, że taki proces nie należy do szybkich i prostych. Ugoda jest często lepszym rozwiązaniem, ale wymaga akceptacji i polubownego porozumienia obu stron. A to, jak pokazuje praktyka, nie zawsze jest możliwe. Jak wygląda podział majątku po rozwodzie? O czym warto pamiętać?

 

Podział majątku wspólnego przy rozwodzie

Z chwilą zawarcia małżeństwa między małżonkami powstaje wspólność majątkowa, która obejmuje wartości nabyte w czasie związku małżeńskiego. Do majątku wspólnego zalicza się między innymi:

  • pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków
  • dochody z majątku wspólnego, jak też osobistego małżonków, np. z wynajmu mieszkań
  • prawo najmu do lokalu o ile jego nabycie nastąpiło w trakcie trwania małżeństwa
  • nabycie nieruchomości w drodze uwłaszczenia o ile w dniu 4 listopada 1971 roku pomiędzy małżonkami występowała wspólność ustawowa małżeńska
  • rzeczy nabyte przez zasiedzenie
  • akcje i udziały w spółkach nabyte przez jednego małżonka ze środków pochodzących z majątku wspólnego wchodzą w skład tego majątku
  • posiadanie nieruchomości
  • przedmioty zwykłego urządzenia domowegoę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił

Decydujące znaczenie dla przynależności określonego przedmiotu majątkowego do majątku wspólnego małżonków, ma czas jego nabycia w relacji do czasu powstania małżeńskiej wspólności majątkowej. Znaczenie ma też pochodzenie środków przeznaczonych na jego nabycie. Zgodnie z art. 31 k.r.o. wspólność majątkowa obejmuje przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub jednego z nich zarówno ze środków pochodzących z majątku wspólnego jak i pochodzących z majątku osobistego każdego z małżonków z wyjątkiem surogacji przewidzianej w art. 33 pkt 10 k.r.o.

W orzecznictwie dominuje pogląd, że przedmiot majątkowy nabyty w jakiejkolwiek części z majątku wspólnego, z braku odmiennej umowy małżonków, wchodzi do majątku wspólnego. Co ważne, przy podziale majątku uwzględnia się tylko aktywa.

Większość kwesti majątkowych można rozwiązać na drodze ugodowej, czyli umownie co jest rozwiązaniem szczególnie szybkim i tanim. Co ważne, zgody byłych małżonków muszą być zawarte notarialne. Wtedy cały podział majątku po rozwodzie można rozstrzygnąć nawet w trakcie jednego spotkania.

Znacznie częściej do podziału majątku dochodzi przed sądem. Ma to bezpośredni związek z tym, że podział majątku często jest sporny. Wątpliwości dotyczą nie tylko tego co będzie dzielone między małżonków, ale też tego jak będzie dzielone i w jakich kwotach. Sąd w przypadku sporu roztrzygnie jaki będzie to podział i co dokładnie wejdzie w skład dzielonego majątku. Często będzie konieczne zaangażowanie biegłego, który pomoże w wycenie poszczegółnych składników. Mimo, że prawo ustanawia domniemanie, że oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym, to z różnych powodów można wnioskować o inny podział. W zalezności od nakładu.

Jeśli majątek składa się z większej liczby porównywalnych składników, ułatwia to sam podział. W przypadku dwóch mieszkań albo aut – sprawa jest teoretycznie prosta. Każda strona dostaje po jednym i w przypadku różnic w wartościach, dochodzi do wyrównania. Trudniej jest podzielić majątek, gdy składników jest mało. Wtedy sąd decyduje i ustala zasady podziału. Znaczenie ma też upływ czasu po jakim następuje podział majątku. Im dłużej po rozwodzie czekacie z podziałem, tym trudniej potem będzie ustalić szczegóły poszczególnych składników.

 

Majątek osobisty a rozwód

Majątek osobisty to wszystkie przedmioty nieobjęte wspólnością jak np.:

  • rzeczy nabyte przed zawarciem małżeństwa
  • rzeczy odziedziczone lub otrzymane w darowiźnie, chyba że zostały przekazane obu małżonkom
  • przedmioty służące wyłącznie do osobistych potrzeb jednego z małżonków
  • odszkodowania oraz zadośćuczynienie za krzywdę
  • nagrody za osobiste osiągnięcia
  • prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;
  • przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego – tzw. surogacja
  • przedmioty zwykłego urządzenia domowego służące obojgu małżonkom, choćby nabyte przez dziedziczenie lub darowiznę (chyba, że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił).

Aby podzielić majątek po rozwodzie, kluczowe staje się zatem ustalenie co dokładnie wchodzi w jego skład. Mimo, że kodeks rodzinny reguluje to dość dokładnie, to w praktyce czasami trudno jest ustalić za czyje pieniądze dana rzecz została zakupiona. Zwłaszcza jeśli małżeństwo trwało kilkadziesiąt lat…

Często zdarza się, że jeden składnik majątku był zastępowany drugim (np. ze sprzadaży starego auta zostało zakupione nowe). Dlatego też ważną kwestią przy podziale majątku jest surogacja. Sprawa komplikuje się jednak w momencie, gdy jeden z małżonków korzysta ze wspólnej puli pieniędzy. Wtedy konieczne staje się wyliczenie nakładów.

Potrzebujesz pomocy prawnika przy podziale majątku?

Sprawy związane z podziałem majątku, w większości przypadków, są skomplikowane. Dlatego tak ważne jest, aby walcząc o sprawiedliwy podział majątku, skorzystać z pomocy doświadczonego prawnika, który potrafi wykazać przed sądem, że Twoje żądania są zasadne, przejmie obowiązki formalne, zgromadzi niezbędny materiał dowodowy itd.

Rozwodom często towarzyszą duże emocje, a prawnik – jako osoba postronna, niezaangażowana i świetnie przygotowana merytorycznie – potrafi obiektywnie podejść do kwestii spornych, przez co wszelkie działania stają się bardziej efektywne. Każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny, dlatego skorzystaj z formularza na stronie lub umów się na spotkanie i opowiedz nam o szczegółach.

Zapraszamy!

Masz pytania?