Przepisy dotyczące egzekucji administracyjnej doczekały się kolejnej nowelizacji. W dzisiejszym artykule podsumujemy jakie zmiany przepisów czekają nas w tym zakresie w 2021 roku oraz jakie niespodzianki szykuje dla nas resort finansów. Zapraszamy do lektury i podzielenia się opinią w komentarzach!

 

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

 

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji została uchwalona jeszcze przez Sejm PRL. Objęła kwestie prawne związane z postępowaniem egzekucyjnym w administracji, w tym przede wszystkim zasady funkcjonowania Rejestru Należności Publicznoprawnych i tryb postępowania egzekucyjnego w administracji. Wliczając w to sposoby egzekucji obowiązków o charakterze majątkowym i niepieniężnym, tryb postępowania zabezpieczającego. Reguluje też odpowiedzialność za naruszenie zawartych w niej przepisów.

Dokładną i przede wszystkim aktualną treść ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji znajdziecie na przykład w Internetowym Systemie Aktów Prawnych. Dlaczego tak ważne jest sprawdzić aktualną treść? Od 1966 roku, kiedy to powstała ustawa, pojawiło się już szereg nowelizacji. Wprowadzane zmiany mają zróżnicowany charakter i dotykają różnych obszarów związany z egzekucją w administracji. To wymusza „trzymanie ręki na pulsie”. Dlatego też postanowiliśmy podsumować najważniejsze zmiany jakie zostaną wprowadzone najnowszą nowelizacją, która wchodzi w życie w 2021 roku.

 

Postępowanie egzekucyjne w administracji – zmiany w 2021 roku

 

Tak jak wspomnieliśmy, w 2021 możemy spodziewać się nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Projektowane przez resort finansów przepisy, co do zasady mają usprawnić działanie wierzyciela i organu egzekucyjnego. Zebraliśmy w jednym miejscu, naszym zdaniem, najważniejsze tematy i krótko je podsumowaliśmy. Natomiast jeśli chcecie być na bieżąco z innymi, istotnymi zmianami dotyczącymi podwyżek i nowych podatków w 2021, zerknijcie do podlinkowanego wpisu.

 

Nowa definicja wynagrodzenia

 

Pod pojęciem wynagrodzenia będzie znajdowało się wynagrodzenie za pracę ale też inne wierzytelności zobowiązanego. Wliczając świadczenia pieniężne przysługujące z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, świadczenia wypłacane przez pracodawcę w okresie zatrudnienia (a także w okresie 12 miesięcy od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy). Ochroną mają być objęte powtarzające się wierzytelności stanowiące jedyne źródło dochodu.

 

Przedawnienie kosztów upomnienia

 

Kolejna zmiana, tym razem dotycząca przedawnienia kosztów upomnienia. Koszty upomnienia będą przedawniały się wraz z wygaśnięciem należności pieniężnej objętej danym upomnieniem. Jeżeli w upomnieniu ujęto więcej niż jedną należność pieniężną, koszty będą się przedawniały wraz z wygaśnięciem należności pieniężnej o najwcześniejszym terminie. Dodatkowa zmiana dotycząca podejmowania czynności egzekucyjnych będzie polegała na rezygnacji z ujmowania zmiennej wartości kwoty odsetek, od której uzależnia się podjęcie tych czynności.

 

Egzekucja VAT

 

W zakresie umożliwienia przymusowego dochodzenia podatku VAT rozliczanego w procedurach szczególnych ustawa przewiduje m.in. dodanie do katalogu dokumentów stanowiących podstawę egzekucji administracyjnej (również deklaracji złożonej w państwie członkowskim innym niż Polska) oraz wyłączenie warunku wszczęcia egzekucji administracyjnej w zakresie zamieszczania w deklaracji pouczenia, że stanowi ona podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Wyłączony zostanie też obowiązek doręczenia zobowiązanemu upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego gdy zobowiązany ma miejsce zamieszkania lub siedziby na terenie innego państwa niż Polska. Uregulowana została też kwestia przeliczania podatku VAT w obcej walucie na polską.

 

Egzekucja z rachunku bankowego

 

W trakcie egzekucji z rachunku bankowego zlikwidowany będzie obowiązek przetrzymywania przez bank środków pieniężnych zajętych przez organ egzekucyjny. Doprecyzowane będą też przepisy o realizacji zajęcia rachunku bankowego i rachunku VAT w zakresie przekazywania do organu egzekucyjnego środków pieniężnych dwoma odrębnymi przelewami bankowymi, co umożliwi rozliczenie tych środków zgodnie z przepisami podatkowymi.

 

Egzekucja z majątku wspólnego

 

W celu usprawnienia egzekucji z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, nowe przepisy mają dawać możliwość uzyskiwania przez wierzyciela (lub organ egzekucyjny) danych małżonka zobowiązanego w zakresie odpowiedzialności majątkiem wspólnym. Chodzi między innymi o informacje dotyczące ustroju małżeńskiego, składnikach majątku wspólnego, danych małżonka w dokumentach związanych z zajęciem majątku. Podobne rozwiązania mają znaleźć się w przepisach dotyczących egzekucję z majątku obciążonego zastawem skarbowym i hipoteką przymusową.

 

Egzekucja z nieruchomości

 

Planowane jest wprowadzenie regulacji, których celem będzie usprawnienie egzekucji również z nieruchomości. Chodzi przede wszystkim o zmianę sposobu publikowania obwieszczenia o licytacji i oszacowania nieruchomości. Dodatkowo katalog osób wyłączonych z licytacji nieruchomości dostosowano do przepisów o egzekucji z ruchomości. Doprecyzowano też pojęcie pracownika obsługującego organ egzekucyjny.

 

Wszczęcie postępowania egzekucyjnego i zabezpieczającego

 

W celu uproszczenia postępowania egzekucyjnego i zabezpieczającego przewiduje się rezygnację z nadawania przez dane organy klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej i przyjęciu zarządzenia zabezpieczenia do wykonania w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym. Przewiduje również umożliwienie automatycznej weryfikacji danych zawartych w tytule wykonawczym z danymi zawartymi w KRS.

Dodatkowo, rozszerzeniu ma ulec zakres informacji przekazywanych przez wierzyciela organom egzekucyjnym. Doprecyzowaniu ulegnie moment wszczęcia egzekucji administracyjnej w przypadku, gdy pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie dokonane poprzez sporządzenie protokołu zajęcia, odbioru dokumentu, doręczenie zawiadomienia o zajęciu innemu podmiotowi niż dłużnik zajętej wierzytelności.

 

Zajęcie rzeczy lub prawa majątkowego przez co najmniej dwa organy egzekucyjne

 

Kolejną istotną zmianą jest nowa zasada w przypadku zajęcia rzeczy lub prawa majątkowego przez co najmniej dwa organy egzekucyjne (również w postępowaniu zabezpieczającym). Zniknie obowiązek zawiadamiania komornika sądowego o sposobie rozliczenia środków pieniężnych w przypadku, gdy nie przekazał organowi egzekucyjnemu informacji umożliwiającej prowadzenie łącznej egzekucji. Zmiany z pewnością obejmą też Kodeks postępowania cywilnego.

 

Zróżnicowanie stawki opłaty egzekucyjnej 

 

Nowelizacja ustawy ma wprowadzić zróżnicowanie stawki opłaty egzekucyjnej, w zależności od rodzaju wpłaty – gotówkowej i bezgotówkowej. Ma być to zachętą do korzystania z obrotu bezgotówkowego w postępowaniu egzekucyjnym. Nowa stawka przy opłacie elektronicznej będzie wynosić 10% i 5% wyegzekwowanych lub uzyskanych środków pieniężnych. W przypadku gotówki będzie wynosić procent więcej, czyli odpowiednio: 11% i 6 %.

 

Inne zapowiedziane zmiany w egzekucji administracyjnej

 

  • Doprecyzowanie egzekucji z praw majątkowych zarejestrowanych w rejestrze akcjonariuszy – możliwość wezwania spółki, by należne zobowiązanemu kwoty przekazała organowi egzekucyjnemu.
  • Automatyczne uzyskiwania danych z Rejestru Należności Publicznoprawnych przez podmioty uprawnione.
  • Przepisy regulujące egzekucję z ruchomości zostaną dostosowane do przepisów regulujących ochronę danych osobowych i prawa celnego.
  • W przypadku niedotrzymania terminu płatności trzech rat (rozłożonego podatku lub zaległości podatkowej) przewiduje się wygaśnięcie decyzji o płatności ratalnej. Analogiczne rozwiązanie przyjęto w kwestii opłaty kosztów egzekucyjnych.
  • Doprecyzowano przepisy regulujące górną wysokość opłaty egzekucyjnej: 40.000 zł oraz 20 000 zł (w zależności od sposobu uzyskania kwot).
  • Usprawnienie współpracy (sposobu i trybu) organu egzekucyjnego z instytucją łącznikową w zakresie dochodzenia należności państw członkowskich lub państw trzecich.